Voor al uw kado artikelen

oorlog

Noodsein boven Zeeland

Hoewel ik alweer zo’n veertien jaar in Leusden woon, was ik de laatste jaren opvallend vaak in mijn geboorteprovincie Zeeland te vinden. Ik interviewde daar veel bejaarde mensen, neusde in archieven en spitte zelfs in de taaie Zeeuwse klei.

Ik was op zoek. De reden had alles te maken met mijn opa. Als kind wist ik wel dat hij en zijn verzetsgroep tijdens de Tweede Wereldoorlog twee vliegeniers had geholpen. De bommenwerper van deze Amerikanen was even daarvoor gecrasht bij zijn dorp. Meer wist ik eigenlijk niet. Mijn interesse werd gewekt toen ik een paar jaar geleden een dossier doornam dat mijn opa had nagelaten. Daarin had hij van alles verzameld over de oorlog: foto’s, documenten, krantenknipsels, ook over de crash.

Wat vooral mijn aandacht trok was een politierapport waarin meerdere ooggetuigenverslagen waren opgenomen. Daarin las ik bijvoorbeeld het verslag van een sergeant van de marechaussee die vertelde over een groot brandend vliegtuig dat hij laag over het dorp Heinkenszand zag scheren terwijl er meerdere parachutisten uitsprongen. Een bemanningslid stortte zonder parachute zijn dood tegemoet, waarna het toestel met veel kabaal in een polder crashte. In het nog smeulende vliegtuig werd een tweede dode gevonden. Dit had nog nooit iemand mij verteld.

Ik bekeek de groepsfoto van tien jonge Amerikaanse vliegeniers, en vroeg me af wie zij waren, wat hun achtergrond was, wat ze hadden meegemaakt. Waarom waren die twee mannen overleden en wie waren de leden van de verzetsgroep? Ik besloot om het internet te raadplegen, niet wetende op wat voor een indrukwekkend verhaal ik zou ontrafelen. Geholpen door de puzzelstukjes die de Amerikaanse en Zeeuwse nabestaanden me konden vertellen, waaronder mijn vader, lukte het me om deze bijna verloren geschiedenis te reconstrueren.

 De bommenwerper bleek een B-24 Liberator te zijn die net terug kwam van het droppen van voorraden voor operatie Market Garden. Na de crash, waarbij de twee doden te betreuren waren, werden zes bemanningsleden gearresteerd waarna ze onder beestachtige omstandigheden naar het oosten werden getransporteerd. Hun indrukwekkende verhaal wordt verteld aan de hand van de memoires van radiotechnicus Elton Southwell. Er wordt uitgebreid stilgestaan bij het werk van de plaatselijke verzetsgroep en het onderduiken van de twee bemanningsleden.

In de achtergrond van deze gebeurtenissen loopt de oorlog in Zeeland, de missie van de Amerikaanse luchtmacht en de bevrijding van Europa mee.

Mark van den Dries

Het boek “Noodsein boven Zeeland” is te bestellen via onze webwinkel Shop21.